Главная страница
qrcode

V Н_с_а 30 билет. -н с а 1 билет 1 Ж. Баласа ни- лама а ын


Название-н с а 1 билет 1 Ж. Баласа ни- лама а ын
Дата13.05.2019
Размер0.63 Mb.
Формат файлаdoc
Имя файлаV Н_с_а 30 билет.doc
ТипДокументы
#62958
страница4 из 8
Каталог
1   2   3   4   5   6   7   8

3)Алтын Орда билеушілерінің жүргізген саясатын кесте бойынша толтыру

Билеушілер
Басқарған жылдары
Жүргізген саясаты
Тоқтыхан



(1290-1318)
Тоқтыханның кезінде Алтын Орданың саяси беделі өсті. Иран, Кавказ елдерімен сауда байланысын жандандырып, Египет мәмлүктерімен байланысын тығыз қатынаста болды
Өзбек


(1312-1342)
Өзбек ханның тұсында Алтын Ордада ислам мемлекеттік дін деп жарияланды. Ол Египет сұлтаныныа жазған хатында дінсіздердің азайғанын

хабарлады.Өзбек хан Сарай-Беркеде жаңа ғимараттар мен мешіт салдырып, қалалық мәдениетті дамытты.
Жәнібек

(1342-1357)
Жәнібек ханның тұсында Алтын Орданың гүлденген дәуірі болды.

14-билет

1)Қазақстандағы ежелгі, көне жазулар.

2)ТМД құрылуы және оны құрудағы Н.Ә.Назарбаевтың қызметіне талдау жасаңыз.

3)Ақ Орда билеушілерінің жүргізген саясатын кесте бойынша толтырыңыз.
Жауаптары:

1) Қазақстандағы ежелгі, көне жазулар.

Көне түрік жазуының қалыптасқан уақыты б.з.б. I мың жылдық ортасы. Оған басты дәлел Алматы, Повлодар облыстарының жеріндегі сақ обалардан табылған түрік тіліндегі жазулар. Ежелгі түрік әліпбиіндегі әріптер саны 35.Ерте орта ғасырларда жазу қарым қатынасы құралы болды. Оны батыс Түрік қағанаты мен Византия мемлекетінің арасындағы елшіліктер арасындағы хаттан белгілі.Көне түрік жазуы бүкіл халық игілігіне айналағн уақыт: VIII-IX ғасырлар аралығы. Ислам дінінің таралуына байланысты араб жазуының түрік бтлеушілері арасында тез қабылдануы түрік жазуын өмірде қолданыстан ығыстырды.Түрік жазуымен қатар елде соғды жазуы кең тарады. Бұл жазу қағанның сарайында маңызды рөл атқарды. Бұл жазуды қолданғандар , қағанның кеңесшісі, елшісі, есепшісі болды.Түрік жазба әдебиеті келге уақыт VIII ғасырда Көне түрік тілінде жазылған жәдегерлер саны 200 -астам. Түрік жазба әдебиетінің көне ескерткіштері:“Күлтегін , Тоныкөк Мұнда Түрік қағанатының құрылуы мен дәуірлеуі, ақырында құлауы туралы айтылады.

ТМД құрылуы және оны құрудағы Н.Ә.Назарбаевтың қызметіне талдау жасаңыз.

3)Ақ Орда билеушілерінің жүргізген саясатын кесте бойынша толтырыңыз.

Билеушілер
Жүргізген саясаты
Ерзен хан


Ерзен ханның тұсында Ақ Орда Алтын Ордадан біржола бөліне бастады.

Ақ Ордада қалалық мәдениеті дами түседі. Отырар, Сауран, Баршынкент қалаларында мешіт, медіреселер салғызады.
Мүбәрак


Мүбәрак 1327-1328 жылдары өз атынан теңге соқтырды. Бұған Алтын Орда хандары қарсы болып, тәуелді етуге тырысты. Алтын Орданың хан Өзбектен жеңіліс тапқан Мүбәрак жеңіліске ұшырап қырғыздар мен Алтайға қарай кетуге мәжбүр болды.
Ұрыс


Алтын Ордадан мүлдем оқшауланды. 1368-1369 жылдары өз атынан Сығанақ қаласында теңге соқтырады. 1374-1375 жылдары Еділ бойына жорық жасап, Алтын Орданың астанасы Сарайды, Қажы-Тарханды басып алып, Кама бұлғарларын бағындырды.
Барақ

Сырдария бойындағы қалаларды қайтару үшін әрекеттер жасайды. Темірдің немересі Ұлықбекті жеңіп, көптеген қалаларды өзіне қайтарады.

15-билет

1)Ортағасырлық Қазақстандағы бейнелеу және мүсін өнері.

2)Қазақстанда нарықтық экономикаға көшу барысындағы жетістіктер мен қиыншылықтарын сипаттаңыз

3)«Үйсіндердің қоғамдық құрылымы»- кестені толтырыңыз.

Жауаптары:

1)Ортағасырлық Қазақстандағы бейнелеу және мүсін өнері.

Қостөбе қаласынан оюланған саз бұйымдар мо кездеседі. Отырар қаласының маңындағы Құйрықтөбе қаласын қазу кезінде ағаштың оймаштап өрнектелгені байқалады. Салтанат жиын өткізетін залдың арқалары мен төбе тақтайларында құдай суреттерін салғаны анықталды. Суреттер мифтік сюжетте салынған. Қазақ жеріндегі бейнелеу өнерінің бір көрінісі-ертедегі түріктердің жартасқа салған суреттері. Олар мазмұны жағынан екіге бөлінеді:

Салт аттылар қаумалап аң аулау, көшіп қону, жекпе жек көріністер, екіншісі тағы аңдардың бейнелері көп беріледі. Салт атты жауынгерлердің бейнесі- түрік қанатытарының әскери-саяси сипатын танытады. Олардың қолында ту бейнеленген. Тасқа қашалған жауынгерлер бейнесі олардың тартыс пен ерлікке толы ғасырлар тереңдігі өлмес рухын бейнелейді.

Көне түрік жазуында тас мүсіндер «блбл», орхан жазуында «балбық» деп аталады. Соңғы кезде «кемпіртас » немесе «таскеліншектер» аталып жүр.Балбал тастар қаза болған қолбасшы, атақты адамның басына қойылған. «Күлтегін » жазуының авторы Йолығ - тегін әкесі Білге қағанға ескерткіш орнатқанда «Әкем Қағанға балбық тіктім » деп жазған.

Жетісу аймағындағы қалалардан будда мүсіндері табылған.

Террокоталарда адамның бет-әлпеті, шашы және киімі бейнеленді. Олар көбінесе түріктер мен соғдылардікі болды.

2)Қазақстанда нарықтық экономикаға көшу барысындағы жетістіктер мен қиыншылықтарын сипаттаңыз.

Экономиканы әміршіл-әкімшіл басқарудан нарықтық жүйеге көшу аса қиын әрі күрделі болып шықты. Жағдайды Қазақстанның 1992 жылға дейін Ресеймен бір экономикалық кеңістікте болғаны қиындата түсті. 1992 жылдың басында Егор Гайдар үкіметінің Ресейде бағаны босатуы жағдайды қиындата түсті. Республика Президенті Жоғарғы Кеңес Президиумымен келісе отырып, республика аумағында 1992 жылғы 6 қаңтардан бастап бағаны босату туралы Жарлық қабылданды. Тұтыну тауарлары мен қызмет көрсетудің жаппай қысқаруы, кей ретте мемлекеттік кәсіпорындардың толық тоқтатылуы бағаның күрт жоғарылауына әкеп соқты. Жұрттың жалақысы түгелдей азық-түлік алуға кетті.

Нарықтық құрылымның жеделдету мақсатында мемлекет меншігінен алу және жекешелендіру жоспары жасалды. Нарықтық құрылымның дамуын жеделдету мақсатында мемлекет меншігінен алу және жекешелендіру бағдарламасы жасалды. Реформалау қарсаңында Республикада экономика саласының негізгі қордың 80 пайызы Мемлекттік меншік үлесіне тиесілі болды. «Мемлекет меншігінен алу және жекешелендіру» заңы шықты. Жекешелендіру төрт кезеңде өтті. Бірінші кезең 1991-1992, екінші кезеңі 1993-1995, үшінші кезең 1996-1998, төртінші кезең 1999 жылдан қазірге дейін. Ұлттық валютаны тұрақтандыру мақсатында «Ақша жүйесін тұрақтандыру жөніндегі шұғыл шаралар туралы» Жарлық шықты.Жүргізілген реформалар өз жемісін бере бастады. Тауар рыногы молайып, кезекке тұру жоғалды, жәрдемақы, еңбекақы уақытында беріле бастады. Теңге едәуір нығайды.

3)«Үйсіндердің қоғамдық құрылымы»- кестені толтырыңыз. Мемлкет басшысы Гунмо деп аталады.
20-билет

1. ХV – ХVІІ ғғ. қазақ халқының ауыз әдебиеті.

2. Қазақстан экономикасының соғыс жағдайына (1941-1945 жж.) бейімделуі.

3. Әмір Темір жорықтары туралы кестені толтырыңыз.

Жауабы:

ХV – ХVІІ ғғ. қазақ халқының ауыз әдебиеті.

Ақындар шығармашылығы
Қазақ халқының Құтты білік", "Ақиқат сыйы", "Жылнамалар жинағы", т. б.). XV—XVII ғасырларда өмір кешкен ақын-жыраулардыңпоэзияларынан халықтың ой-ерісін, салт-санасын, тілек-мақсатын айқын аңғарамыз. Олар толғауларында халықтың небір нәзік сырларын, келер ұрпаққа айтар өсиетін, мұң-мұқтажын, қуаныш-сүйінішін, қайғы-қасіретін аша білді. Біз оны XV—XVII ғасырларда өмір сүрген қазақ даласының қоғамдық-саяси, әлеуметтік ой-пікірлерінің көшбасшысы болған жыраулар:Доспамбет,Сыпыра,Қазтуған,Асан қайғы ,Бұқар жырау толғауларынан байқап білеміз.



1   2   3   4   5   6   7   8

перейти в каталог файлов


связь с админом